Acrylkit, siliconenkit of purschuim: waar gebruik je wat

Drie kokers die er in het schap bijna hetzelfde uitzien, en alle drie in een ander pistool geduwd worden voor een ander soort naad. Wie de verkeerde pakt, ziet dat niet meteen. Je ziet het een halfjaar later: een naad die scheurt, verf die niet hecht, of een kier die weer openstaat omdat het materiaal is gaan werken. Hieronder staan acrylkit, siliconenkit en purschuim naast elkaar op de punten die in de praktijk het verschil maken.

De drie naast elkaar

Punt	Acrylkit	Siliconenkit	Purschuim
Waar het voor bedoeld is	Krimpnaden binnen, aansluiting kozijn op stucwerk, plinten	Natte ruimtes, aansluiting tegel op bad of douchebak, glas in kozijn	Grote holtes vullen en isoleren, stelruimte rond kozijnen
Overschilderbaar	Ja, dat is de belangrijkste reden om ervoor te kiezen	Nee, verf hecht er niet op en bloedt weg	Alleen na afsnijden en afwerken met stuc of kit
Waterbestendig	Beperkt, laat na verloop van tijd los in natte ruimtes	Ja, ook bij langdurige belasting	Nee, open schuim zuigt vocht op en verpulvert in de zon
Beweging opvangen	Weinig, ongeveer 10 procent van de naadbreedte	Veel, 20 tot 25 procent	Nauwelijks, het is geen elastische afdichting
Uithardingstijd	Huidvorming in een halfuur, doorhard in een dag	Huidvorming in tien minuten, doorhard in een tot drie dagen	Snijvast in een uur, volledig uitgehard in een dag
Verwijderen	Snijden en pulken, resten met water eraf	Snijden met een mesje, restanten met siliconenverwijderaar	Uitsnijden, uitgehard schuim gaat er alleen mechanisch af
Prijs per koker	Circa 3 tot 6 euro	Circa 6 tot 12 euro	Circa 7 tot 15 euro per bus

Wanneer je acrylkit pakt

Acrylkit is de kit van de schilder. Elke naad die je daarna wilt overschilderen, hoort acryl te zijn: de aansluiting tussen kozijn en muur, tussen plint en wand, en de haarscheurtjes op de plek waar twee bouwdelen samenkomen. Het materiaal is op waterbasis, dus je strijkt het af met een natte vinger en je maakt je gereedschap schoon onder de kraan.

De beperking is beweging. Acryl rekt maar een beetje mee, dus in een naad die met de seizoenen open- en dichtgaat, scheurt hij op den duur. Dat is geen fout van het product, dat is de verkeerde toepassing. Het antwoord daarop is niet meer kit, maar een bredere naad met een goede opvulling erachter, zodat de kit zich aan twee zijden hecht en niet aan drie.

Bij het voorbereiden van schilderwerk is dit de volgorde: eerst de oude kit eruit, dan schuren en stofvrij maken, dan grondverf, dan pas kitten. Wie kit op stof spuit, doet het werk twee keer. Over die voorbereiding schreef ik uitgebreider in raamkozijn schilderen: de voorbereiding.

Wanneer je siliconenkit pakt

Overal waar water komt en waar niets overheen hoeft. Rond de douchebak, langs het bad, in de hoeken van een betegelde wand en tussen aanrechtblad en tegelwerk. Siliconen blijven elastisch en laten niet los als het bouwdeel werkt.

Let bij de aankoop op twee dingen. Het eerste is het type: er bestaat zure siliconenkit (ruikt naar azijn) en neutrale. De zure variant is goedkoper en hecht prima op glas en tegel, maar hij tast kalksteen, marmer, beton en sommige metalen aan. Op natuursteen gebruik je altijd de neutrale. Het tweede is een schimmelwerende uitvoering voor de badkamer, want een gewone naad wordt daar binnen twee jaar zwart.

Wat mensen structureel verkeerd doen: nieuwe siliconenkit over oude smeren. Dat hecht niet. Siliconen hechten vrijwel nergens op, behalve op zichzelf als het schoon is, en dat is het na twee jaar douchen niet meer. Alles eruit, ontvetten met spiritus, laten drogen, dan pas opnieuw. Bij een badkamer die je toch aanpakt, is dat het natuurlijke moment. Hoe de rest van dat werk loopt, staat in de stapsgewijze gids voor tegels zetten.

Wanneer je purschuim pakt, en wanneer beslist niet

Purschuim vult holtes en isoleert, meer niet. De stelruimte rond een nieuw kozijn, een gat waar een leiding doorheen is gegaan, een kier achter een dorpel die te breed is voor kit. Het zet uit tot wel het dubbele, dus je spuit de naad voor een derde vol en niet meer. Een kozijn dat je te vol spuit, bolt zichtbaar door.

Hier zit ook de belangrijkste misvatting van dit hele verhaal: purschuim is geen bevestiging en geen constructie. Een kozijn wordt vastgezet met ankers of schroeven, en het schuim vult alleen de rest op. Ik heb kozijnen gezien die alleen met schuim zijn geplaatst, en die staan er scheef in zodra de eerste storm langskomt. Draagt iets gewicht, dan hoort daar staal of hout onder.

Twee dingen waar je van af moet blijven. Rond gasleidingen, rookgasafvoeren en de doorvoer van een cv-installatie hoort geen gewoon purschuim: daar geldt een eigen aanpak met brandwerend materiaal, en de aansluiting zelf laat je door een erkende installateur doen. Datzelfde geldt voor doorvoeringen in een brandscheidende wand of vloer, bijvoorbeeld tussen een garage en de woning of tussen twee appartementen. Daar is een brandwerende manchet of brandwerend schuim voorgeschreven, en gewoon pur haalt die eis niet. Bij twijfel over wat een wand precies moet doen, vraag je het na bij een aannemer of bij de gemeente, en niet aan de verkoper van de bus.

Wat je nodig hebt

• Een kitpistool met een fatsoenlijke ratel, geen wegwerpexemplaar. Reken op 15 tot 30 euro bij Gamma, Praxis, Hornbach of Toolstation
• Een pistoolbus purschuim plus schuimreiniger, of een handbus met rietje voor incidenteel werk
• Kitmesje of kitschraper, en een stanleymes met verse mesjes
• Voegenvuller of rugvulling (een rond schuimkoord) om diepe naden op te vullen
• Schilderstape voor strakke randen, spiritus om te ontvetten en een spuitfles met wat afwasmiddel om af te strijken
• Nitrilhandschoenen en een veiligheidsbril, en bij purschuim ook een goede ventilatie

Die handschoenen zijn geen formaliteit. Vers purschuim bevat isocyanaten, die de luchtwegen en de huid irriteren, en uitgehard schuim krijg je met geen enkel middel meer van je vingers af. Zet een raam open, spuit niet in een afgesloten kruipruimte zonder ventilatie, en lees de waarschuwing op de bus. Voor schuim in de zon geldt bovendien dat uv-licht het binnen een paar maanden afbreekt tot een geel poeder, dus alles wat buiten blijft, moet worden afgewerkt.

De korte beslisregel

Moet er verf overheen, dan acryl. Komt er water bij en hoeft er niets overheen, dan siliconen. Is het gat groter dan een centimeter of tien en moet het vooral gevuld en geïsoleerd worden, dan schuim, met daarna een nette afwerking eroverheen. Weet je het niet zeker, kies dan acryl: een verkeerde acrylnaad snijd je er in tien minuten weer uit, terwijl verkeerd geplaatste siliconen en uitgehard schuim je een middag kosten.